Làm bạn với hình làm tình với chữ là cuốn sách kể về những vui buồn của người làm nghề copywriter, quảng cáo hay được gắn nhãn mác là nghề sáng tạo ý tưởng.
Bước chân vào thế giới Marketing, có thể bạn sẽ biết trong tủ sách lập nghiệp quảng cáo có những cuốn sách chuyên ngành bạn buộc phải đọc, có thể kể đến như Ngấu nghiến, nghiền ngẫm, Ý tưởng này là của chúng mình, Một với một là ba, Đời Quảng Cáo, Hiệu ứng chim mồi….
Còn nếu bạn đang phân vân lựa chọn nghề copywriter-quảng cáo sáng tạo với một ngành nghề nào khác của thế giới Marketing đầy rộng lớn ấy, thì cuốn sách Làm bạn với hình làm tình với chữ của tác giả Bút Chì sẽ là chìa khóa giải đáp thắc mắc cho băn khoăn đó một cách đầy đủ nhất.
Sách Lam Ban Voi Hinh - Lam Tinh Voi Chu PDF
Quảng cáo - Nghề của những ý tưởng và những nụ cười
Câu chuyện số 1: Ý tưởng
Để bạn hình dung thế nào là một ý tưởng quảng cáo hay, tôi xin trích dẫn một câu chuyện hài hước từ một cuốn sách:
...Sau thời gian huấn luyện nghiêm ngặt, chú muỗi con thực hiện chuyến bay đầu tiên trong đời. Khi trở về nhà, muỗi bố ân cần hỏi: “Thế nào con trai? Thế giới ngoài kia có tuyệt vời không?”. Muỗi con khoái chí trả lời: ” Quá tuyệt vời bố ơi. Con bay đến đâu, mọi người vỗ tay chào đón nồng nhiệt đến đó!”
Copywriter là nghề mà chữ "copy" đứng trước chữ "writer". Khi chưa thành thạo, hãy viết đúng thay vì viết hay, hãy "copy" ý tưởng của người khác và nhào nặn nó. Nhưng khi đã "đủ lông đủ cánh", bạn phải sáng tạo ra ý tưởng của riêng mình. Nói một cách rất "nghề" đó là, hãy ngu theo cách của riêng bạn!
Có thể nói, ý tưởng là yêu cầu bắt buộc đầu tiên mà một copywriter cần phải có. Ý tưởng phải đủ độc và đẹp để tự trang bị cho chính mình như một cái mũ bảo hiểm trước khi bị ném vào sọt rác.
Nhắc đến ý tưởng, thì ngay cả cách phỏng vấn cho vị trí copywriter cũng không hề đơn giản.
tải ebook pdf
Câu Chuyện Số 2: Phỏng Vấn – Khi Bản Lĩnh Chín Muồi
Đây là một trích đoạn đáng suy ngẫm từ cuốn sách, dành tặng những ai sắp bước vào cuộc phỏng vấn, nơi bạn có cơ hội vàng để tỏa sáng trước nhà tuyển dụng.
“Dường như khi người ta đã thực sự chín về độ tuổi, bản lĩnh lẫn tài năng, khi đó họ mới đủ tự tin để khiêm tốn về mình.”
Hồ Sơ Xin Việc “Chất” Hơn Nước Cất
Sau khi tung ra thông báo tuyển dụng copywriter với hàng loạt yêu cầu "khó nhằn" như tư duy sáng tạo, thông thạo tiếng Việt, am hiểu văn học nghệ thuật, đặc biệt là "phải có khả năng nhìn thấy điều người khác không nhìn thấy", hàng trăm bộ hồ sơ đã "bay" về tới tấp.
Giữa rừng lời lẽ hoa mỹ, một bộ hồ sơ nổi bật lên như "viên ngọc thô". Chữ đen nền trắng, khiêm tốn đến giản dị, chỉ vỏn vẹn một dòng chữ, không thêm bất kỳ hình ảnh nào:
“Chẳng có gì ngoài yêu cầu bắt buộc như quý vị đã nói”
Sự khác biệt "chết người" này đã ghi điểm tuyệt đối, và tác giả của nó được đích thân creative director mời đến phỏng vấn.
Màn Đối Đáp "Đi Vào Lòng Người"
- Chúng tôi khá ấn tượng với hồ sơ của bạn.
- Cảm ơn!
- Bạn đã có chút kinh nghiệm làm quảng cáo chưa?
- Cũng có chút chút.
- Bạn có thể đưa ra ví dụ?
- Tôi tự quảng cáo cho công việc hiện tại của mình.
- Công việc hiện tại của bạn là gì?
- Phiền ông cho xem bàn tay trái.
- Để làm gì cơ chứ?
- Xem chỉ tay, đoán vận mệnh!
Tất nhiên, đây chỉ là một câu chuyện hài hước. Anh chàng "thầy bói" kia hoàn toàn có thể đáp ứng yêu cầu "có khả năng nhìn thấy điều người khác không nhìn thấy" mà nhà tuyển dụng đưa ra. Nhưng trước khi đi đến những trải nghiệm nghiêm túc hơn từ nhà tuyển dụng, độc giả có thể cười "banh nóc" đã.
Đừng quên: Trong một môi trường quảng cáo sáng tạo, tiếng cười là điều kiện không thể thiếu!
Câu chuyện số 3: Điều kiện cần của một copywriter – Làm bạn với hình, làm tình với chữ
(Nguồn ảnh minh họa: Fanpage của Làm bạn với hình làm tình với chữ)
“Khi là cộng sự của nhau, creative director cho biết, ngày ấy tôi được chọn chỉ vì một lý do: anh nhận thấy niềm đam mê trở thành copywriter của tôi không chỉ rực lên trong ánh mắt, lại còn máu lửa trong lời nói và hành động, LỚN HƠN BẤT KỲ AI ảnh từng gặp. Lúc đó ở tuổi tôi, lửa nghề của anh cũng máu đến thế là cùng, không máu hơn, vì máu hơn dễ tăng huyết áp.
Ba tháng sau khi tốt nghiệp đại học bôn ba, X phóng portfolio đến chục agency tìm kiếm cơ hội trở thành copywriter.
Chín Agency không hồi âm, nhưng X vẫn tin hồ sơ đang được xem xét. May mắn lần một, agency thứ mười gọi X.
Buổi phỏng vấn diễn ra rất mượt mà. Cuối buổi, creative director bắt tay X rất chặt: “Cậu có góc nhìn trẻ trung. Nhưng đối với chúng tôi, trẻ trung chưa đủ vào thời điểm này. Chúng tôi đang cần người già, một người có thể vào việc ngay lập tức. Hãy tìm nơi phù hợp với cậu, và quay lại sau một năm”.
Chỉ một ngày X đã quay lại. Lần này trong X khác hẳn “X của ngày hôm qua” từ đầu tóc đến trang phục, cũ mèm như ông cụ. X nhắn với tiếp tân: ” Nhờ cô nói với creative director có một ông già muốn gặp”. May mắn lần hai, X được chọn.
Quảng cáo: Copywriter khác Content Writer ở điểm nào?
Dạo quanh các diễn đàn, group Marketing, không khó để bắt gặp những mẩu tin tuyển dụng copywriter. Nhưng bóc tách kỹ hơn, hóa ra đó lại là tuyển content writer, thậm chí content-SEO. Thật đáng buồn!
Viết bài blog dài nghìn chữ hay bài đăng Facebook, đó là content writing. Còn copywriter là viết vài dòng headline ngắn gọn, định vị sản phẩm cho nhãn hàng, thương hiệu.
Content dùng để bán hàng (content Facebook) hoặc để "leo top" website (content SEO) được tính tiền theo bài, vài chục ngàn một bài dài mấy trang. Trong khi đó, copywriter "đẻ" ra một hai dòng văn có khi mất cả tháng, và dĩ nhiên, giá của nó lên tới cả nghìn đô.
Copywriter: "Làm bạn với hình, làm tình với chữ"
Đó là sự khác biệt cơ bản giữa copywriter (viết mẫu quảng cáo sáng tạo ý tưởng) và content writer.
Vậy, viết quảng cáo khác viết văn ở điểm nào? Tác giả Bút Chì đã khéo léo trả lời câu hỏi này trong cuốn sách "Làm bạn với hình, làm tình với chữ":
Có hai sự khác biệt lớn:
Thứ nhất: Viết quảng cáo phải "cáo", còn viết văn phải "văn". Quảng cáo là "thư tình được tài trợ", ướt đẫm thông điệp bán hàng. Viết cho cả thế giới mà cứ như viết riêng cho một người. Hãy xem nhãn hàng là bạn, và người tiêu dùng là người yêu tương lai. Bạn viết cho người yêu tương lai (mà không biết đó là ai), "cưa cẩm" người ấy năm này tháng nọ, để người ấy chỉ yêu mỗi bạn.
Tiếc thay, "người yêu" lại rất hay "có mới nới cũ". Lòng trung thành của họ không bằng một chú cún. Quảng cáo sáng tạo không đảm bảo lòng trung thành. Chỉ khi họ không có nhiều lựa chọn, may ra lòng trung thành mới cao.
Trong khi viết văn, bạn kể lại trải nghiệm đời thường hoặc sắp xếp lại sự tưởng tượng.
Thứ hai: Viết quảng cáo là tập thể, viết văn là cá thể. Trong quảng cáo, không có chỗ cho chủ nghĩa anh hùng cá nhân. Quảng cáo là nhiều cái "dùi" cắm trên một tấc đất.
Lời khuyên cho người muốn dấn thân vào nghề quảng cáo
Thay vì lời khuyên, tác giả Bút Chì gợi ý: hãy tìm hiểu về ngành công nghiệp khiêu dâm. Nghe có vẻ sốc, nhưng quảng cáo và khiêu dâm có những điểm tương đồng kỳ lạ:
Kén chọn tính cách hơn nhân cách: Không phải ai muốn cũng làm được.
Không yêu cầu bằng cấp: Chỉ cần chứng minh năng lực.
Đòi hỏi sáng tạo cực cao: Luôn phải làm mới mình, tạo ra những điều khác lạ.
Tính kỷ luật cao hơn cảm hứng: "Action" là phải diễn, không ai rảnh đợi bạn có hứng.
Cần cộng sự ăn ý: Nếu không, bạn chỉ làm cho xong việc.
Cơ hội giao lưu với nhiều đối tác: Thậm chí cùng một thời điểm.
Có giải thưởng khích lệ: Giúp bạn không ngừng phấn đấu.
Cạnh tranh khốc liệt: Khi bạn đang "diễn" ở đây, thì ngoài kia đã có hàng tá người sẵn sàng thay thế.
Không hề nhàn nhã và dễ dàng: Nó bào mòn cơ thể và tinh thần bạn từng phút một. Bạn luôn bị kẹp giữa "trên đe, dưới búa": trên là quản lý yêu cầu sáng tạo bất chấp quy tắc, dưới là khách hàng yêu cầu điều chỉnh không có quy tắc.
Điểm khác nhau? Ngành khiêu dâm có "tự sướng", còn quảng cáo thì không. Quảng cáo chỉ có "hợp xướng", nhiều người chơi.Những cuộc chia tay không lý do với nghề làm quảng cáo
Thế giới agency có thể sẽ không phù hợp với một số người, vì những lý do được chia sẻ rất thật:
Mùi tiền
Làm quảng cáo không bao giờ giàu, nếu bạn định nghĩa giàu là ăn trắng mặc trơn, nhà cao cửa rộng. Sẽ không giàu tiền giàu bạc, nhưng giàu bạn giàu bè. Những hạt mầm quan hệ sẽ có lúc đơm hoa kết trái.
Mùi tù
Cho dù là cánh diều, rất hiếm khi bạn hoàn toàn tự do làm những điều mình thích. Diều bay lên, bay cao, bay cao nữa, nhưng cuối cùng vẫn phải chạm đất. Vì diều bị ràng buộc bởi sợi dây. Sợi dây hữu hình là giới hạn an toàn trong ngành. Sợi dây vô hình là giới hạn sáng tạo trong bạn.
Mùi khét
Quảng cáo cũng khét như rơm chứ không phải lúc nào cũng thơm như thịt. Bạn mất hứng thú với môi trường safari. Bạn ước ao một khoảng lặng, có trăng thơm trên đầu, đất lành dưới chân. Cứ bước đi. Nếu công việc không mang đến niềm vui, thật khó cho bạn nỗ lực tột cùng.
Sau cùng, tác giả Bút chì không quên chốt một câu: Copywriter, nó là nghề của sự lựa chọn. Bạn có thể tình cờ trở thành copywriter hoặc art director, nhưng để đi xa, chắc chắn, đó phải là sự lựa chọn. Nếu muốn trở thành triệu phú đô la, bạn nên theo nghề buôn. Buôn bán tàu bè, ve chai lông vịt gì cũng được. Nếu muốn trở thành triệu phú ý tưởng, quảng cáo là nghề tuyệt vời. Tiền mua được hạnh phúc. Ý tưởng cũng mua được hạnh phúc.
Chắc hẳn bạn đã từng hạnh phúc điên đảo khi đào thấy một ý tưởng đáng đồng tiền bát gạo. Chào mừng bạn đến với thế giới quảng cáo. Không phải bây giờ thì là bao giờ?
Sau cùng của cuốn sách là lời tâm sự chân thành của tác giả với những người đang có ý định manh nha đến với nghề quảng cáo. Những trái tim hài hước, cá tính và khác biệt với phần còn lại, đam mê và máu lửa sẽ tồn tại được với nghề. Dù có “cười ra nước mắt” thì những con người ấy vẫn ngày ngày lặng lẽ tạo ra những sản phẩm sáng tạo để đời.
